Przesłanie Ojca Świętego Franciszka

Rok 2014 został ogłoszony przez ONZ Międzynarodowym Rokiem Gospodarstw Rodzinnych (International Year of the Family Farm – IYFF). Z tej okazji Ojciec Święty Franciszek wystosował na Światowy Dzień Żywności 2013 Przesłanie do Przewodniczącego FAO, poświęcone tematyce głodu i problemom wyżywienia na świecie.

 

 

PRZESŁANIE OJCA ŚWIĘTEGO FRANCISZKA NA ŚWIATOWY DZIEŃ ŻYWNOŚCI 2013

 

 

Do José Graziano da Silva

 

Dyrektora Generalnego FAO
(Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa)

 

Światowy Dzień Żywienia stawia nas przed jednym z najpoważniejszych wyzwań ludzkości, związanym z tragicznymi warunkami, w których żyją miliony głodujących i niedożywionych, wśród których jest wiele dzieci. Owo wyzwanie staje się jeszcze trudniejsze w naszych czasach, cechujących się bezprecedensowym rozwojem różnych dziedzin nauki oraz rosnącymi możliwościami komunikacji.

 

Skandalem jest, że w naszym świecie istnieje nadal głód i niedożywienie. Nie chodzi tu tylko o odpowiadanie na nagłe sytuacje, ale o wspólne zmierzenie się na wszystkich możliwych poziomach z problemem, który odwołuje się do naszej świadomości osobistej i społecznej tak, by dojść do odpowiedniego i trwałego rozwiązania. Nikt nie może być zmuszany do opuszczenia własnej ziemi i kultury z powodu braku podstawowych środków do życia! Paradoksalnie w epoce, w której globalizacja umożliwia poznawanie potrzeb świata i mnożenie wymian i kontaktów międzyludzkich, wydaje się wzrastać tendencja do indywidualizmu i zamykania się w sobie, która doprowadza do obojętności na poziomie osobistym, instytucjonalnym i państwowym wobec umierających z głodu lub niedożywienia, które można przezwyciężyć.

 

Głód i niedożywienie nigdy nie mogą zostać uznane za zjawiska normalne, do których można się przyzwyczaić i uznać jako część systemu. Coś musi sie zmienić w nas samych, w naszej mentalności i w naszych społeczeństwach. Co możemy zrobić? Myślę, że ważnym krokiem jest podjęcie decyzji o obaleniu bariery indywidualizmu, zamknięcia się w sobie, niewolnictwa związanego z uzyskaniem korzyści każdym kosztem, nie tylko w kontaktach międzyludzkich, ale w światowych tendencjach gospodarczo-finansowych. Myślę, że dziś bardziej niż kiedykolwiek powinniśmy uczyć się solidarności, na nowo odkryć wartość i znaczenie tego słowa, tak niewygodnego i często unikanego i sprawić, by stała się ona głęboką postawą dotyczącą wyborów na poziomie politycznym, ekonomicznym i finansowym, w kontaktach między osobami, ludami i narodami. Będąc solidarnymi w sposób konkretny, pokonując egoistyczne wizje i interesy części, można ostatecznie osiągnąć cel związany z wyeliminowaniem form ubóstwa powodowanego brakiem żywności. Solidarność, której nie redukuje się do różnych form pomocy, lecz która działa niosąc zapewnienie, że coraz większa liczba osób może żyć w sposób niezależny. W wielu krajach podjęto już cały szereg działań, ale nadal daleko nam do świata, w którym każdy może żyć w godny sposób.

 

Temat wybrany przez FAO związany z tegorocznym świętowaniem to: „Sistemas alimentarios sostenibles para la seguridad alimentaria y la nutrición” [Zrównoważone systemy żywnościowe dla bezpieczeństwa żywności i żywienia]. Pragnę zaprosić Was do przeanalizowania i odnowienia systemów żywnościowych w perspektywie solidarności, przezwyciężając logikę „dzikiego” zużycia tego, co wyprodukowane i podejmując wysiłek, aby w taki sposób uprawiać i sprawować opiekę nad środowiskiem i jego zasobami, by zagwarantować bezpieczeństwo w zakresie żywienia oraz podążać ku zapewnieniu wystarczającego i zdrowego wyżywienia, dostępnego dla wszystkich. Powstaje tu poważne pytanie dotyczące konieczności podjęcia konkretnych zmian w stylu naszego życia, przyzwyczajeń żywieniowych, które w wielu rejonach świata naznaczone są konsumpcjonizmem, marnotrawstwem i trwonieniem żywności. Dane dostarczone przez FAO wskazują, że prawie jedna trzecia światowej produkcji żywności nie jest dostępna z powodu coraz większych strat i marnotrawstwa. Wystarczyłoby je wyeliminować, co zmniejszyłoby w drastyczny sposób ilość głodujących. Nasi rodzice nauczali nas o wartości tego, co otrzymujemy i posiadamy, postrzegając to jako cenny dar Boga.

 

Czyż marnowanie żywności nie jest jednym z owoców „kultury odpadów”, który doprowadza do poświęcenia mężczyzn i kobiety bożkom zysku i konsumpcji; smutnym sygnałem „globalizacji obojętności”, która powoli „przyzwyczaja” nas do cierpienia innych, uważając je za coś normalnego? Wyzwanie związane z głodem i niedożywieniem nie posiada tylko wymiaru ekonomicznego lub naukowego, który dotyczy samych aspektów ilościowych i jakościowych systemu żywienia, ale przede wszystkim cechuje się wymiarem etycznym i antropologicznym. Uczenie nas solidarności oznacza uczenie nas człowieczeństwa: budowanie społeczeństwa, które byłoby prawdziwie ludzkie oznacza zawsze umieszczenie w centrum człowieka oraz jej godności i nie zaprzedawanie go logice korzyści. Istota ludzka i jej godność są «kolumnami, na których budowane wspólne reguły i struktury, walczące z pragmatyzmem i samymi danymi, powinny być w stanie usunąć podziały i istniejące różnice» (Por. Wystąpienie do uczestników 38. konferencji FAO, 20 czerwca 2013).

 

3. Jest już niemal u drzwi międzynarodowy Rok, który z inicjatywy FAO został poświęcony rodzinie wiejskiej. Ten fakt daje mi możliwość poddania refleksji trzeciego elementu: nauczanie solidarności i stylu życia, który przezwycięży „kulturę odpadów” i umieści człowieka i jego godność w centrum, rozpoczyna się od rodziny. W niej jako pierwszej społeczności edukacyjnej można uczyć się opieki nad innymi, troski o jego dobro, umiłowania harmonii stworzenia, cieszenia się i dzielenia się jego owocami, sprzyjając racjonalnemu, umiarkowanemu i zrównoważonemu jego użyciu. Wspieranie rodziny i opieka nad nią tak, by uczyła solidarności i szacunku, jest zdecydowanym krokiem, który należy podjąć, by móc podążać ku bardziej równemu i ludzkiemu społeczeństwu.

 

Kościół katolicki przemierza z Wami te drogi, świadomy, że miłosierdzie i miłość są duszą jego misji. Niech dzisiejsze świętowanie nie będzie zwykłą rocznicą, lecz prawdziwą okazją do zmotywowania nas samych i instytucji do działania według zasad kultury spotkania, solidarności i dostarczenia odpowiedzi związanych z problemem głodu, niedożywienia i innych trudnych kwestii dotyczących godności każdej istoty ludzkiej.

 

Szanowny Panie Dyrektorze Generalny, przesyłam moje serdeczne życzenie, by dzieło podejmowane przez FAO było skuteczne oraz udzielam Panu i wszystkim, którzy oddani są tej fundamentalnej misji Błogosławieństwa Boga Wszechmogącego.

 

FRANCISZEK

Watykan, 16 października 2013 r.